KAPAK DOSYASI: SELEFÎLİKTEN IŞİD’E RADİKAL İSLAM’IN TARİHİ

YAZARLARIMIZ

Said Halim Paşa bir tarafıyla tipik bir Jöntürktü. Buna paralel olarak himayesini ve iltifatlarını görmüş olmasına rağmen Sultan Abdülhamid muhalifi ve istibdat karşıtıydı; nerede ise bütün İslâmcılar gibi.
BAZI SESLER NİÇİN DUYULMUYOR? SAİD HALİM PAŞA FİKRİYATINA DAİR BİRKAÇ NOT
Türk ve Arap tarihçilikleri Osmanlı İttihad ve Terakki Cemiyeti ile Arap milliyetçileri arasındaki ilişkilere fazlasıyla kategorik kalıplar çerçevesinde yaklaşmışlardır. Bu çerçevede Osmanlı İttihad ve Terakki Cemiyeti, Arapları Türkleştirmeye çalışmaktan başka emeli olmayan bir yapı olarak resmedilirken.
AHMED CEMAL PAŞA’DAN SONRA ARAP MİLLİYETÇİLERİNİN OSMANLI’YA SON TEKLİFİ: “SİZ PRUSYA OLUN BİZ BAVYERA”
Bir tarihçi için “tarihî coğrafya” çok önemlidir. Başta savaşlar olmak üzere önemli tarihî olayların gerçekleştiği coğrafyayı tarihçi gözüyle gezmek, zaman tünelinde yolculuk yaparak o anların vuku’u anındaki atmosferi algılayabilmek açısından son derece önemlidir.
ALİYA’NIN SON SÖZÜ: ‘HALKIMI SANA EMANET EDİYORUM!’
“Ortadoğu” (Middle East) terimi, ilk olarak 1902 yılında icad edilmiş. Binlerce yıllık geçmişi olan bu bölge için yeni bir duvak yani. İcad eden kim mi? Şaşıracaksınız…
HARİTALAR NASIL YALAN SÖYLER

BAŞKA NELER VAR?

RAMAZAN KUR’AN AYIDIR Ramazana özelliğini kazandıran şey, şüphesiz Kur’an-ı Kerim’in bu ayda inmiş olmasıdır. Cenab-ı Hak “Biz onu (Kur’an’ı) Kadir gecesinde indirdik” buyuruyor. Ayetler, Levh-i Mahfuzdan, bütün bilgilerin yazılı bulunduğu Kitab-ı Mübin’den (“apaçık kitap”) semamıza bu gecede indirilmiştir. Ayetlerin Peygamber Efendimiz’e (sav) vahyi de bir Ramazan gününde başlamıştı. MEHMET ALİ SARI

RAMAZAN KUR’AN AYIDIR

KADAVRASI ORTADA KALMIŞTI! ÖMER SEYFETTİN’İN BİLİNMEYEN ÖYKÜSÜ “Ben, hayal ve güzel yazı yazmak iştiyakı içinde ihtiyarlıyorum. Saçlarım ağarıyor, yüzüm çirkinleşiyor ve gittikçe buruşuyor. Muhitim bir cehennem, bir ahır. Kin, garaz, hakaret. İnsanın maneviyatını çökertecek ne kadar şey varsa hepsi.” İttihat ve Terakki hareketi 1908’den itibaren çığ gibi büyümeye başlamıştı. ÜMİT BAYAZOĞLU

KADAVRASI ORTADA KALMIŞTI! ÖMER SEYFETTİN’İN BİLİNMEYEN ÖYKÜSÜ

“TARİH DEDEKTİFLİĞİ BANA İNANILMAZ BİR HAZ VERİYOR.” İtiraf etmeliyim ki, kitabın çıkış noktası Derin Tarih dergisi oldu. Burada yazdığım “Siyasî Cinayetler” köşesi okuyucunun dikkatini çekti. Timaş Yayınları editörü Adem Koçal’ın da gözünden kaçmamış. Daha ilk yazılarımın ardından teklif getirdi. Doçentlik sınavına hazırlandığım için çalışmayı bir süre erteledik. Söyleşi: HALİD KANDEMİR

“TARİH DEDEKTİFLİĞİ BANA İNANILMAZ BİR HAZ VERİYOR.”

KALEMDEN TUŞLARA HARFLERİN EMEKTARI Behçet Necatigil, “Bana pek sert vurmuşlar bir yerlerim ağrıyor/ Ne hoyrat kullanmışlar/ Sevincin sesi çıkmıyor” mısralarıyla daktilosuyla kendisi arasında bağ kurar. Bu ilişki bir zamanın kalem daireleri, yazar evleri, çoğu zaman da harfleri dost bellemişlerin düşlerini tıngırdatan emektarın sesinde gizli. ŞEYMA AYDIN

KALEMDEN TUŞLARA HARFLERİN EMEKTARI

HAVA MEYDANI NASIL UÇTU? AYIN KELİMESİ: ‘UÇAK’ Okuyucularımızın kafasını daha fazla karıştırmayalım. Yıl 1934, bundan tam 80 sene önce... Dil Devrimi’nin gitti gitti zamanı. Osmanlıcadan Türkçeye Cep Kılavuzu yayınlanmış. Devir Tek Parti devri, herkes bu kılavuza göre yazacak! İşte bu kılavuzda havacılıkla ilgili bazı “Osmanlıca” kelimelerin karşılıkları: Tayyare: Uçku. Tayyareci: Uçman. Tayyare meydanı: Uçak. D. MEHMET DOĞAN

HAVA MEYDANI NASIL UÇTU? AYIN KELİMESİ: ‘UÇAK’

İSTANBUL’UN ENTELEKTÜEL MAZİSİ İstanbul’da bazı sanat ve kültür adamlarının bir araya gelerek belirli aralıklarla toplantılar yapması öteden beri usûldendi. Bu toplantıların belirli bir adı yoktu. Toplantılara aynı konular üzerinde kafa yoran belirli kişiler katılırdı. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e intikal eden bu tarz toplantıları ben de hatırlıyorum. SEMAVİ EYİCE

İSTANBUL’UN ENTELEKTÜEL MAZİSİ

DÜNYAYI DEĞİŞTİREN SUİKAST Birinci Dünya Savaşı olarak bilinen Avrupa merkezli büyük çatışma günümüzden tam 100 yıl önce, 28 Temmuz 1914’de patlak verdi. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun Sırbistan’a savaş ilan etmesiyle başlayan sıcak çatışma kısa sürede bütün büyük devletleri içine çekti ve emperyalist süper güçler birbirlerinden toprak ve ... GÜLTEKİN YILDIZ

DÜNYAYI DEĞİŞTİREN SUİKAST

“HAHAMLARIN EN DİPLOMATI, DİPLOMATLARIN EN HAHAMI”: HAİM NAHUM Haim Nahum’u yetiştiren ve Yahudi dünyasının dayanışmasını uluslararası ölçekte kurumlaştıran Alyans İsrailite Cemiyeti 1860’da Paris’te kurulmuştu. Alyans’ın kuruluş sebebi, görünüşte Yahudilerin hak ve özgürlükleri için çalışmaktı. CELAL TAHİR

“HAHAMLARIN EN DİPLOMATI, DİPLOMATLARIN EN HAHAMI”: HAİM NAHUM

MEDİNELİ YAHUDİLER HZ. MUHAMMED’İ (sav) NEDEN SEVMEDİ? Yahudilerdeki seçilmişlik anlayışı ve sürgün dönemlerinin getirdiği dışlanmışlık onları kendilerini diğer milletlerden üstün görmeye sevk etti. Bu tavır başlangıçta putperestliğe karşı verilen erdemli bir “tevhid” mücadelesinden kaynaklansa da zamanla basit bir ırk temeline indirgenmiştir. NUH ARSLANTAŞ

MEDİNELİ YAHUDİLER HZ. MUHAMMED’İ (sav) NEDEN SEVMEDİ?

AYŞE ŞASA MEDENİYETİMİZİN ACILI KUŞU Adeta antik cam kırıklarının üzerine basarak gelen bir ses. Telefon hışırdıyor. “Mustafa Bey” diyor, konuşmak, konuşmak istiyor. Soruyor, not alıyor, bir daha arıyor; yaralı ses. İşte dost oluvermiştik dakikalar içerisinde. MUSTAFA ARMAĞAN

AYŞE ŞASA MEDENİYETİMİZİN ACILI KUŞU